Elke les een conversatieles
Conversatie. Weinig docenten zullen het belang ervan in de les ontkennen. Toch verloopt conversatie niet altijd even gestructureerd of ontspannen. Vaak blijft het bij een warming-up vóór de 'echte les' en is het daardoor vrijblijvend, te makkelijk of voor sommige cursisten juist te moeilijk. Als docent besteed je er misschien ook weinig tot geen voorbereidingstijd aan; veel van die tijd gaat immers op aan voorbereiding van de grammatica-uitleg, de uitspraakoefening of een nieuwe taak. In dit artikel laten Gabriel Hoezen en Floris Meertens van de TU Delft zien hoe je van conversatie een nuttig en leerzaam lesonderdeel kunt maken.
Geef op zo'n manier les dat de studenten zich senang voelen
Al meer dan 34 jaar kruisen de NT2-paden van Henk Noorland (6 juni 1959) en Merel Borgesius (29 juni 1959) elkaar. Dat gebeurde onder meer bij een project van Werktuig met theater in de klas, de uitreiking van de NT2-docent-van-het-jaar-bokaal (2010), de presentatie van de Schrijfprijs NT2, workshops over muziek in de NT2-les, of bijeenkomsten waar Henk zelf met de gitaar Nederlandse liedjes ten gehore bracht. Nu beiden de AOW-leeftijd hebben bereikt en Henk bij zijn werkgever, het Instituut voor Nederlands Taalonderwijs en Taaladvies (INTT), ter ere van zijn pensioen een groots afscheidsfeest heeft gehad, interviewde Merel hem over de highlights en leermomenten uit zijn loopbaan.
Samen lezen verbindt mensen over taal- en cultuurgrenzen heen
Sinds twee jaar komen Essenaars die de Nederlandse taal leren naar de bibliotheek om extra te oefenen. Op maandagavond en donderdagmiddag lezen telkens twee enthousiaste vrijwilligers een verhaal voor. Het initiatief is laagdrempelig. Deelnemers hoeven zich niet in te schrijven en komen wanneer het lukt. Samen lezen laat deelnemers genieten van teksten en geeft mensen de kans om te praten over wat ze gelezen hebben. Het is een goede manier om de Nederlandse taal te oefenen, maar het is zoveel meer dan dat. Anita Van Gool, initiatiefneemster van Samen lezen, laat vrijwilligers en deelnemende anderstaligen aan het woord.
'Bedankt om me niet los te laten'
Aan het einde van het schooljaar kreeg Imène Chabi, leerkracht in het volwassenenonderwijs, een kaartje van een cursist van zeventig jaar. Geen lange tekst, geen grote woorden. Alleen deze zin: 'Bedankt om me niet los te laten.' Op zulke momenten blijkt onderwijs zoveel meer te zijn dan kennisoverdracht, aldus Chabi. 'Het is iemand blijven zien, wanneer hij twijfelt.'
De volwassen NT2-leerder: leesfrequentie en leesmotivatie in beeld
Hoe het je vergaat als je naar Nederland migreert hangt samen met de reden van je komst. Asielmigranten zijn verplicht om in te burgeren en de Nederlandse taal te leren. Hoogopgeleide expats zijn daarentegen vaak niet inburgeringsplichtig en hoeven om die reden niet per se Nederlands te leren. Toch kiest een deel van de expats ervoor dit wel te doen. Voor beide groepen NT2-leerders kan lezen een belangrijke rol spelen in taalontwikkeling en integratie. Hoe is het gesteld met hun leesmotivatie en hoeveel lezen ze? Verschillen asielmigranten en expats hierin van elkaar? In dit artikel van Neeltje Kommerie, Marit Ackermans, Camille Welie en Nina Sangers worden de resultaten gedeeld van twee onderzoeken naar volwassen NT2-leerders.
Verhalen gebruiken in de klas
Werken met verhalen biedt veel leerkansen, vooral als cursisten zich in de verhalen kunnen herkennen. Daarom verschijnt er elke twee maanden een aflevering van een feuilleton op LesOnline. Het heet 'Nu laat ik je los' en gaat over een vrouw die naar een ander land vertrekt. Een boeiende periode, maar het loopt niet altijd van een leien dakje. Elk verhaal kan worden gebruikt in de NT2-les op niveau A1. Bij elk deel vind je lestips die je afhankelijk van het taalniveau kunt toepassen in je eigen les.
Nieuw verschenen: Bahran, vader in een nieuw land
Bahran repareert en verkoopt fietsen en helpt anderen graag. Soms geeft hij zelfs fietsen weg aan mensen die het moeilijk hebben. Maar daardoor verdient hij niet genoeg geld voor zijn gezin. Wanneer Bahran een verkeerde keuze maakt, raakt hij alles kwijt. Hij vraagt zich af of hij wel een goede vader is. Langzaam ontdekt hij dat hij zijn problemen niet alleen hoeft op te lossen.
Bahran, vader in een nieuw land is een herkenbaar verhaal over familie, financiële zorgen en de kracht van hulp accepteren. Het boek laat zien hoe belangrijk steun en verbondenheid zijn in moeilijke tijden.
Dit verhaal maakt deel uit van de serie Werkelijk/Waar en is ge
schreven op taalniveau A2. Het is geschikt voor jongeren en volwassenen.
Titel: Bahran, vader in een nieuw land
Auteur: Jelle Bergkamp
Uitgeverij: Eenvoudig Communiceren
Hardcover
Juni 2026 | ISBN 9789086968299 | 1e druk | 80 blz.
Prijs: 12,95
Klik hier voor meer informatie.
Naar het Stadsarchief met je taalklas
Amsterdam vierde onlangs haar 750ste verjaardag. Het Stadsarchief Amsterdam nodigt Amsterdammers uit die de Nederlandse taal leren om dit te komen vieren. Ze kunnen met hun taalklas of taalmaatje naar het Stadsarchief en een bezoek brengen aan de schatkamer. Zo ontdekken ze verhalen over Amsterdam.
Voor taalklassen is er een NT2-lespakket samengesteld voor verschillende niveaus. Hierin zit steeds een voorbereidende les en een doe-het-zelf rondleiding met doe-opdrachten voor in het Stadsarchief. Het lesmateriaal daarvoor kun je gratis downloaden.
Taalmaatjes kunnen samen de Kijk- en Zoekopdrachten doen. Kom je alleen met je taalmaatje dan kun je gewoon binnenlopen, de Schatkamer en Filmzaal zijn altijd gratis toegankelijk. Kom je in groepen, dan mag je dit vooraf melden via mail naar educatie.saa@amsterdam.nl
Week van het lezen en schrijven
De jaarlijkse Week van lezen en schrijven in Nederland is deze keer van 8 tot en met 15 september. Er wordt dan extra aandacht gevraagd voor beperkte basisvaardigheden. Dat doet men bij gemeenten, bedrijven en het grote publiek. En met veel ervaringsdeskundigen die hun persoonlijke verhalen vertellen.
In Vlaanderen heet dit de Week van de Geletterdheid. De week is gecomponeerd rond de UNESCO Internationale Dag van de Geletterdheid die altijd op 8 september is.
In die week wordt er van alles georganiseerd. Vele organisaties, bedrijven en gemeenten organiseren activiteiten. Van theatervoorstellingen tot open inloopdagen. En van puzzeltochten tot het uitdelen van letterkoekjes.
Op de site van stichting Lezen en Schrijven vind je meer informatie voor activiteiten in Nederland. Voor Vlaanderen volgen aankondigingen op de websites van Ligo en Vocvo.
Wanneer? Van 8 tot 15 september
Podcast Tussen talen van de Taalunie
AudioCollectief SCHIK maakte in opdracht van de Nederlandse Taalunie de podcast Tussen talen. Daarin hoor je de verhalen van jonge nieuwkomers die ooit in Nederland of Vlaanderen aankwamen zonder een woord Nederlands te verstaan.
In elke aflevering vertelt een jongere over het land van oorsprong, over aankomen in een nieuwe omgeving, over dromen en ambities, en over hoe het Nederlands gaandeweg een deel van hun leven werd. Er zijn vier afleveringen verschenen.
Op weg naar (betaald) werk
Wil je nieuwkomers bijstaan op een gestructureerde manier, zodat zij makkelijker hun plek in de maatschappij vinden, dan kun je aan de slag met dit werkboek vanWillemijn Steutel. Hiermee neem je samen stap voor stap de ontwikkeling naar vrijwilligers- of betaald werk door.
Op weg naar (betaald) werk! is bedoeld voor nieuwkomers die niet zo makkelijk een baan vinden, en kan het beste ingezet worden in een-op-eentrajecten. Bijvoorbeeld bij vluchtelingenwerk, in de taalhuizen en in de bibliotheek. Het taalniveau is ongeveer A2 of 1F.
Steutel, W. (2022).
Werkboek om anderstaligen vooruit te helpen.
Uitgeverij Eenvoudig Communiceren.
Vraag het maar!
Peter Schoenaerts schreef het boek Vraag het maar! met vijftig vragen en antwoorden voor iedereen die anderstaligen wil helpen om beter Nederlands te leren.
Een kleine greep uit de onderwerpen:
-
Hoe krijg je de klas aan het praten?
-
Wat is het Europees Referentiekader?
-
Waarom moet je dramatische expressie inzetten?
-
Hoe belangrijk is grammatica nu eigenlijk?
Schoenaerts, P. (2026).
Praktische inspiratiegids voor wie anderstaligen Nederlands leert.
Uitgeverij Boeklyn.
Les 238 | Vrijwilligers aan zet
Wil je schrijven over jouw eigen lespraktijk? Voor Tijdschrift Les zijn we altijd op zoek naar publicaties over de NT2-werkvloer. Daarom zijn we op zoek naar docenten die – als de gelegenheid zich voordoet - voor Les willen schrijven.
LEES MEERIn zinnen. Volle zinnen. Poëzie in de NT2 klas
Sonnet-voor-El-K
Mieke de Haan is huisdichter van Les. Dit gedicht gaat over formeel of informeel taalgebruik: zeg je u of jij? Maar het gaat ook over de opstelling van stoelen en tafels in je lokaal. Staan die ook in een U-vorm? De lestip is om met je groep te praten over de beste opstelling in het lokaal en ook om het verschil tussen de aanspreekvorm je en u te bespreken.
Lees verderUit de praktijk: Spelletjes in de les
Les wil graag ruimte maken voor columnisten die willen schrijven over hun ervaringen in de NT2-praktijk. Niet voor niets staat de oproep om voor Les te schrijven op LesOnline. Deze keer in de rubriek Uit de praktijk, een column van Jenneke de Nerée over spelletjes in de NT2-les.
Lees verder